Vuurvliegjes

Op zoek naar vuurvliegjes Blog

Door Patricia Hengeveld

Vrijdagavond, Nijmegen-Oost. Het voelt wat geheimzinnig, een select gezelschap dat om kwart voor elf in de schemering, gewapend met vangnet en loeppotje, op een missie gaat. We hebben nog geen tien passen op de stuwwal gezet of het is raak. Terwijl een vleermuis over ons heen schiet, zien we een stuk of vijf dansende lichtjes onder de laaghangende takken van een paar bomen. Het lijkt of ik droom. Terwijl wij gebukt onder de bladeren naar meer vuurvliegjes speuren, duikt Pieter plotsklaps met het vangnet de bosjes in. Niet veel later een opgewonden roep, we hebben er eentje gevangen!

Waar zijn de dames?

Het vuurvliegje laat zich goed bekijken in het loeppotje. We zien een bruin beestje met twee lichtgevende puntjes op zijn achterlijf. Behalve die lichtjes is het eigenlijk een doodnormaal kevertje. We laten hem vrij en vervolgen onze wandeling over een smal pad langs een bosstrook. Wat we niet veel later tegenkomen overtreft mijn verwachtingen. Tientallen dwarrelende lichtjes, hoe langer je kijkt, hoe meer je er ziet. Magisch. Maar waar zijn de dames?

Vuurvliegje of glimworm?

Anders dan hun naam doet vermoeden zijn vuurvliegjes of glimwormen eigenlijk kevertjes. Het zijn de mannetjes die je zo feeëriek door de lucht ziet zweven en die daarom de naam vuurvliegjes krijgen. De vrouwtjes daarentegen hebben geen vleugels, zijn wat plomper en geven meer licht, wat hen de minder elegante bijnaam glimworm heeft opgeleverd. Tja. De dames liggen gezellig beschut op de bodem bij elkaar, als een soort verlicht theekransje, en wachten op een mannetje dat ze het hof komt maken. Dat klinkt romantischer dan het is. Heeft het mannetje met het vrouwtje gepaard dan duurt het niet lang of hij legt het loodje. Het vrouwtje leeft nog een week of twee om de eitjes te produceren en gaat dan dood. De natuur is bikkelhard.

Alice in Wonderland

Iets verderop zien we op de bodem de vrouwtjes fel oplichten, het lijken net brandende kooltjes. Ademloos kijk ik toe en voel me zo verwonderd als Alice in Wonderland. Het hele schouwspel duurt overigens niet lang, na krap een uurtje houden de vuurvliegjes het voor gezien en doven hun lichtjes. Morgen net na zonsondergang begint het spektakel weer opnieuw. Terwijl we op het dakterras van Pieter met een glas rode wijn genieten van de fonkelende sterrenhemel en het melodisch gekwaak van kikkers in de vijver, realiseer ik me dat er nog zoveel te ontdekken valt. Kleine wondertjes, die zich vlak voor je neus afspelen.

Sprookjes bestaan, ook in je eigen achtertuin. Je moet ze alleen willen zien.

5 dingen die je vast nog niet wist over vuurvliegjes

  • Naast de zeevonk is de vuurvlieg het enige diertje in Nederland dat licht geeft.
  • Vroeger dacht men dat vuurvliegjes en glimwormen twee aparte soorten waren. Dat klopt niet. De vuurvliegjes zijn de mannetjes (kunnen vliegen) en de glimwormen zijn de vrouwtjes (kunnen niet vliegen) en behoren dus tot dezelfde soort.
  • Insecten werken over het algemeen met geurstoffen om elkaar te vinden, het vuurvliegje gebruikt licht.
  • Kristallen in de cellen weerkaatsen/reflecteren het licht met een biochemische reactie naar buiten. Hierdoor krijg je dus dat mooie lichtje.
  • De larven van de vuurvlieg leven 2 jaar in de strooisellaag van de bodem voordat ze zich verpoppen en geven in die periode ook licht.

Midzomernacht

Het klinkt als een mooi sprookje, dansende lichtjes in de schemering op een zwoele zomeravond. Maar niets is minder waar. Slechts een paar weken per jaar kun je dit zeldzame tafereel met eigen ogen aanschouwen en dat is rond midzomernacht. Dan laten de vuurvliegjes zich zien, even na zonsondergang. Hiervoor hoef je echt niet naar verre oorden af te reizen. Integendeel, op een paar plekken in Nederland kun je ze bewonderen en laat nou net het Rijk van Nijmegen daarbij horen. Bof ik even! Dus toen ik van mijn SNP collega en bevlogen bioloog Pieter een uitnodiging kreeg voor een vuurvliegjesexcursie in mijn eigen woonplaats, aarzelde ik geen seconde. Dat wil ik meemaken.

Blogger Patricia Hengeveld

Patricia werkt als content marketeer bij SNP Natuurreizen en blogt graag over twee van haar favoriete bezigheden; wandelen en reizen. Het liefst ook in die combinatie, want hoe mooi een tochtje door de Nijmeegse Ooijpolder ook is, soms wil je gewoon even je horizon verleggen.

Lees ook haar blog over Wandelen langs de Albasten Kust van Normandië.