Brazilië - Rondreis, 18 dagen

Onze eerste dag staat in het teken van de hoogtepunten van Rio de Janeiro, letterlijk en figuurlijk, met bezoeken aan de berg Corcovado (702 m.), bekend vanwege zijn nieuwe wereldwonder, het 30 meter hoge Christusbeeld, en aan het Suikerbrood (396 m), de granieten bult die de ingang van de baai bewaakt en per kabelbaan wordt bereikt. Vanwege de meestal wolkenloze ochtenden bezoeken we de Corcovado het eerst, als optionele excursie, wat kan per busje, per jeep of per tandradbaan. Hier word je beloond met een van de mooiste uitzichten op aarde. Op het eind van de middag, na een korte citytour door het centrum van de wereldstad, bekijken we de zonsondergang vanaf het Suikerbrood. Men zegt dat geen stad zo mooi gelegen is als Rio de Janeiro, en dat mag u vandaag zelf vaststellen. De vrijdagavond, maar ook de zaterdagavond, zijn bij uitstek geschikt voor een bezoek aan de uitgaanswijk Lapa, waar de originele samba nog op straat en in de kroegen gedanst wordt. Ook is het mogelijk een oefenavond van een sambaschool te bezoeken, om een beetje de sfeer te proeven van het beroemdste carnaval ter wereld.

Een extra dag in Rio om er zelf op uit te trekken. Er is voldoende te beleven voor wel 3 weken, maar het is vandaag de bedoeling de eigen wensen zoveel mogelijk te realiseren. Voor natuurliefhebbers is er de majestueuze Botanische Tuin met zijn uitgebreide variëteit aan tropische planten, schitterend gelegen aan de voet van de Corcovado. De zaterdag is natuurlijk ook dé dag om het uitgebreide strandleven te ondergaan, of langs de stranden te fietsen, want ook Rio heeft tegenwoordig fietspaden. Voor de voetballiefhebbers kan er, afhangende van de voetbalkalender, rond 16:00 een “eredivisiewedstrijd” bezocht worden. Niet in het Maracanãstadion dat momenteel verbouwd wordt voor de wereldcupfinale van 2014, maar in het toekomstige Olympische Stadion (2016), Engenhão genoemd, waar Botafogo, Flamengo en Fluminense hun wedstrijden spelen. En voor de avonturiers zijn er dagwandelingen mogelijk door het Nationaal Park van Tijuca of de duo-hangglidervlucht vanaf de Pedra da Gávea, een fantastische ervaring om dit te doen. Tenslotte, zaterdag is traditioneel de dag dat men in Brazilië het nationale gerecht eet, feijoada, een bonenprut met veel soorten vlees, vergezeld van gebakken groene kool en schijfjes sinaasappel. Beslist uitproberen!

Een ochtendvlucht met overstap in São Paulo brengt ons in ongeveer 3 uur van Rio de Janeiro naar Campo Grande, hoofdstad van de deelstaat Mato Grosso do Sul, waar een bus ons opwacht voor de 4 uur durende rit over vrijwel lege wegen naar Bonito, de ecohoofdstad van Brazilië. Van een stad heeft het echter niets. Bonito is een beetje stoffig palttelandsdorpje waar op de gezellige hoofdstraat na eigenlijk niets te doen is. Alle bezienswaardigheden liggen in de wijde omtrek, een karstplateau vol watervallen, bossen, grotten en kristalheldere beken vol kleurrijke vissen. We nemen onze intrek in een pousada die aan de rand van het dorp ligt in de natuur. Wees niet verrast als er zomaar ineens exotische vogels en andere dieren op bezoek komen. We zitten hier immers aan de rand van de Pantanal.     

Olho d’Água, 'Oog van het Water', heet niet alleen de pousada, maar ook de bron waar het door kalkgruis gefilterde water van de Rio da Prata opborrelt. Deze 'Zilveren Rivier', gelegen op ongeveer 50 km ten zuiden van Bonito, is een van de helderste bosbeken ter wereld en vanwege zijn 50 vissoorten een snorkelparadijs. Na een boswandeling van 40 minuten naar de bron hijsen we ons in een wetsuit met reddingsvest en laten we ons een klein uur, of voor wie er niet genoeg van kan krijgen nog een half uur langer, meedrijven met het rustig stromende water. Het enige wat je doet is af en toe wat bijsturen om ’n boomstronk te ontwijken en de vele nieuwsgierige vissen recht voor je snorkelbril te krijgen. Tip: neem een onderwatercameraatje mee of huur ter plekke een onderwaterbehuizing voor uw camera. Na de lunch (inclusief) rijden we nog een stukje door, want luttele kilometers verderop bevindt zich een reusachtig gat, een doline (ingestorte grot) van 160 meter breed en 124 meter diep. In de wanden daarvan nestelen honderden rode ara’s (officieel groenvleugelara), een van de grootste, kleurrijkste en meest bedreigde arasoorten. Tegen het einde van de middag levert de terugkeer op het nest een ongekend spektakel op van kleuren en gekrijs.

De Gruta do Lago Azul, 'Grot van het Blauwe Meer', is een ander niet te missen hoogtepunt. Deze optionele excursie begint liefst heel vroeg, want het is zaak om rond 7 uur bij deze 10 miljoen jaar oude grot te arriveren. Dan valt namelijk een zonnestraal precies op het meertje in de grot, dat daardoor sprookjesachtig blauw oplicht. Een afdaling van 300 treden, uitgehakt in de rotsen, leidt tot de waterrand. Goed schoeisel is vereist. Niemand weet hoe diep het meertje is, een duiker kwam ooit tot 87 meter diep zonder de bodem te bereiken. Voor ’s middags zijn er nog zo’n stuk of 20 bezienswaardigheden en aktiviteiten waaruit gekozen kan worden. Denk hierbij aan abseilen in grotten, mountainbiken, paardrijden, zwemwatervalletjes bezoeken, of, pret verzekerd, je in een beekje af laten zakken in een opgeblazen autobinnenband of rubberen boot, een soort soft rafting.

Na het ontbijt maken we ons op voor de ongeveer 5 uur durende reis per bus en terreinwagen naar een veeboerderij, tevens lodge diep in de Pantanal. Het laatste stuk gaat over de Estrada Parque, een zandweg op een dijk met gammele houten bruggetjes door een deels ongerept landschap vol dieren, zoals herten, emoe’s, kaaimannen en waterzwijnen. Halverwege de middag bereiken we de lodge per terreinwagen. Hier horen we het programma voor de volgende dagen en trekken we er meteen op uit voor een eerste verkenning. Op de lodge zijn alle maaltijden en alle excursies inbegrepen. Elk dagdeel is er een excursie. Dat kan een boswandeling zijn, een kanotocht over de Rio Abobral, een terreinwagensafari of een paardrijtour. Voor dit laatste worden Pantanalpaarden gebruikt, een speciaal gefokt ras van makke paarden, die niet schrikken van andere dieren of van water. Niets mooiers dan door ondergelopen weilanden klotsen en te genieten van de ongerepte natuur. Dankzij het open, savanneachtige landschap is het spotten van dieren een fluitje van een cent. 

De Pantanal, met een oppervlakte van 200.000 km2 het grootste wetland ter wereld, strekt zich uit over delen van Brazilië, Paraguay en Bolivia. Het is een wetland, omdat grote delen ervan jaarlijks overstromen als de rivieren, zoals de Rio Paraguai, tijdens de regentijd buiten hun oevers treden. Door deze wisselende waterstanden is een uniek ecosysteem ontstaan met een uitbundige flora en fauna, die de Pantanal maakt tot het beste dierenobservatiegebied van de Amerika’s. Honderden vogel-, vlinder- en vissoorten werden reeds geïnventariseerd. Daarbij komen de reptielen en zo’n 80 zoogdiersoorten, waaronder als meest bekende de brulaap, de tapir, het gordeldier, de reuzenotter, de miereneter, de luiaard, de capibara (het grootste knaagdier ter wereld), de jaguar, de manenwolf en het Pantanalhert. Onder de vogels onderscheiden zich de reuzenooievaar (of jabiroe), de blauwe ara, de emoe, de seriema, de withalsibis, de toekan en de kuifcaracara. Maar de show wordt gestolen door de wurgslangen en de miljoenen kaaimannen, te vinden in elke poel, kreek of baai. De diverse excursies in kleine groepjes vanuit onze lodge zijn erop gericht zoveel mogelijk van deze dieren vanaf veilige afstand gade te slaan.  

In de ochtend wordt het programma vanuit de lodge aangeboden. Na de lunch keren we per terreinwagen terug naar de Estrada Parque, waar de bus ons opwacht om naar Miranda te rijden voor onze laatste nacht in dit deel van Brazilië. Maar niet voor we nog één laatste en heel bijzondere Pantanalexcursie gaan doen: een nachtelijke zoektocht naar de gevlekte jaguar. Op de nabijgelegen Fazenda San Francisco funktioneert namelijk een onderzoeksprojekt, opgezet door het WNF, dat dit grootste roofdier van de Amerika’s bestudeert. De kans om er een in de schijnwerper te krijgen is weliswaar niet gegarandeerd, maar reëel aanwezig. 

In de loop van de ochtend rijden we in 3 uur terug naar Campo Grande, alwaar we een vlucht terugnemen naar São Paulo, waar een bus ons opwacht voor de rit van ruim 5 uur naar Paraty. Met name de laatste 2 uur van de reis zijn spektakulair. Na enkele fraaie vergezichten tijdens de afdaling van het Serra do Margebergte volgen we de grillige, bergachtige kust bedekt met Atlantisch regenwoud en ontwaren steeds nieuwe baaitjes en eilandjes met droomstranden. Overigens gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat het niet altijd lukt dit stuk nog in het daglicht af te leggen. Paraty fungeerde decennia lang als het eindpunt van de Estrada Real, het muildierpad van de mijnen in Minas Gerais naar de kust. Hier werden het goud en de edelstenen uit de binnenlanden overgeladen op de zeilschepen die de rijkdommen naar het moederland Portugal vervoerden. Deze rol werd later overgenomen door de haven van Rio de Janeiro en Paraty werd vergeten in de tijd. Gelukkig maar, want daardoor is het koloniale centrum zo perfekt bewaard gebleven. Je kunt er zo een film opnemen die 200 jaar geleden afspeelt. Maar vergis je niet, ‘s avonds is het gezellig uitgaan in de vele restaurantjes en barretjes met vaak live muziek. Qua gastronomie raden we hier vis– en zeefruitgerechten aan. En probeer er eens een Braziliaans wijntje bij. 

In de bergen vlakbij Paraty is nog een origineel stukje van de Estrada Real te belopen, hier Caminho de Ouro (Goudpad) genoemd. Er is een bezoekerscentrum dat verhaalt over deze bewogen tijden. Tijdens de wandeling kunnen we ons proberen voor te stellen hoe elke door slavenhanden gelegde kei is gepolijst door de hoeven van honderden zwaarbeladen muildierkaravanen, die hier de bergen afdaalden naar het eindpunt van hun 1200 km. lange en tot 95 dagen durende tocht vol gevaren. Maar de omgeving van Paraty biedt nog veel meer. Zo kun je fietsen huren en met een kaartje in de hand diverse fietspaden volgen, o.a. naar watervalletjes en een ambachtelijke cachaçastokerij.

Voor strandliefhebbers is een bezoek aan het vissersdorpje Vila de Trindade, op 35 km. afstand, een aanrader. Hier kun je met een bootje naar Cachadaço, een natuurlijk zwembad tussen immense stenen. En voor de aktievelingen is er de gecombineerde kano- en wandeltocht naar de Saco de Mamangua, een zeeinham met een lengte van 8 km en hoge bergen eromheen, waardoor het doet denken aan een fjord. Je komt langs strandjes en mangrovebossen en je beklimt een bergtop voor een weids panorama over dit unieke stukje kust.

De ochtend is ter vrije invulling. Fototip, als het mee zit met de getijdenkalender lopen met vloed de straatjes van Paraty onder water. Dat heeft nog even niets met de zeespiegelstijging te doen, maar met een ooit zo bedachte wijze om de straten schoon te spoelen, m.n. van uitwerpselen van muildieren. De spiegeling van de witte huizen in het water is zeldzaam mooi. Even na het middaguur vertrekken we uit Paraty voor een rit van anderhalf uur naar het havenplaatsje Angra dos Reis. Het landschap van de Costa Verde is indrukwekkend: bergen bedekt met oerbos aan de ene en baaien met eilanden aan de andere kant van de weg. Om half vier in de middag vertrekt vanuit Angra de dagelijkse passagiersboot naar het autovrije eiland Ilha Grande. Dit eiland, iets groter dan Texel, is één groot natuurreservaat. Een droomeiland met bossen, watervallen, stranden, rotsen, bergen, lagunes en één dorp: Vila do Abraão. De alternatieve sfeer, gebracht door de vele Braziliaanse rugzaktoeristen en natuurliefhebbers, zorgt ‘s avonds voor een gemoedelijke gezelligheid aan de kade van het dorpje. Ilha Grande is de ideale plek om heerlijk te relaxen en daarom niet voor niets gekozen als ideale afsluiter van deze reis.

Op het 'Grote Eiland' heeft u maar liefst drie volle dagen om te doen waar u zin in heeft. De twee bekendste tourtjes gaan per boot: naar het strand van Lopes Mendes, beschouwd als een van de mooiste van Brazilië, of naar de Blue Lagoon (inderdaad zo genoemd naar de film), een lagune tussen 2 rotseilandjes waar je prima kunt zwemmen en snorkelen. Je kunt er zeekano’s huren (aan de landzijde is de zee heel rustig) en mountainbikes voor eigen verkenningen en bijv. in anderhalf uur naar een waterval lopen, midden in het regenwoud. Hoewel de kans niet zo groot is dat hier, midden in de jungle, bijzondere dieren uw pad kruisen, besef wel dat het Atlantische Regenwoud door biologen wordt beschouwd als het soortenrijkste ecosysteem op aarde. Grote delen ervan in de deelstaten Rio de Janeiro en São Paulo zijn door Unesco bestempeld als wereldnatuurerfgoed. Ilha Grande kent een goed net van genummerde wandelpaden en met een kaart in de hand kunt u er prima zelf op uit trekken. Maar op de eerste dag gaan we met een gids op pad. Al naargelang van de wensen van de groep stelt deze een kortere of langere, makkelijkere of zwaardere dagwandeling voor. Zwemkleding gaat mee, want onderweg wordt het ene droomstrandje na het andere bezocht. 

Wie van lange boswandelingen houdt, met af en toe een paradijselijk strandje, kan zijn geluk op, want een uitgebreid net van paden verbindt alle baaitjes met elkaar. De meest uitdagende dagtocht echter is de beklimming van de Pico do Papagaio, met zijn bijna 1000 meter de op een na hoogste piek van het eiland (je ziet ‘m van verre en hij lijkt inderdaad op een papegaai). Het is een pittige wandeling van 4 uur omhoog en 3 uur naar beneden die u optioneel kunt maken, natuurlijk onder begeleiding van de SNP-reisleider. Het panorama op de top is adembenemend en zal uw uw verdiende beloning zijn. U overkijkt bijna het hele eiland, de baai van Angra dos Reis en, aan de horizon, het kustgebergte van de Serra da Bocaina. Je moet het echter wel treffen met het weer. Vanwege zijn hoogte hangt de top regelmatig in de wolken. Vroeg vertrekken is altijd goed: minder warm en minder kans op opkomende bewolking voor het bereiken van de top.  

De ochtend is nog beschikbaar om te luieren in de hangmat of op een verlaten strandje. Rond het middaguur nemen we vanaf de pier van Vila do Abraão de passagiersboot (catamarã) terug naar de haven van Angra dos Reis, met een schitterend zicht op de Serra da Bocaina (hoogste top 2088 m ), waar een bus ons opwacht voor de rit van ruim 2 uur naar de internationale luchthaven van Rio de Janeiro waar we inchecken voor de rechtstreekse KLM-vlucht naar Amsterdam. Hier komt u de volgende dag aan.

Verlenging Foz do Iguacu? Klik hier voor meer informatie over deze fraaie verlengingsmogelijkheid.