Odyl Leferink

Grillig is haar levenswandel. Haar rusteloze aard bracht haar overal. Maar als reisleider is Odyl Leferink honkvast. De regie heeft ze in handen. Haar temperamentvolle karakter neigt naar Italië. Tegelijkertijd vond ze de liefde in het land van Mao. Portret van een veelzijdige dame.

Op reis met Odyl Leferink

Haar Haarlemse hofjeswoning oogt charmant, gelegen in de historische binnenstad. Ze draagt rok en laarzen. Odyl Leferink is op het eerste oog een gesettelde vrouw. Maar niets is minder waar. Als reisleider doorkruist ze de helft van het jaar de wereld. Op bergschoenen, die ze nadrukkelijk ziet als werkschoeisel. Na iedere werkdag als reisleider verruilt ze steevast haar wandeloutfi t voor stijlvolle kleding. Ook in de jaren dat ze als kok/chauffeur een stoere midibus bestuurde. Een dame met meerdere gezichten. Odyl regisseert graag. Als reisleider, maar ook daarbuiten. Zo moet ze aanvankelijk een drempel over om dit artikel door een ander te laten optekenen. ‘Ik zit liever een uur in de stoel van de tandarts dan dat ik een interview geef.’

Routine is rampzalig
Odyl deed ongeveer alles. Haar levenswandel is bijna onnavolgbaar. Zuurdesembakker, pizzabakker, horecabediende, masseur, verkoper in natuurvoedingswinkels, kok, cateraar, haalde middenstandsdiploma’s. En nog veel meer. Naast reisleider is ze thans kok en freelance vestigingsbeheerder van een kookschool, bovendien verdienstelijk fotograaf. Haar rusteloze aard maakt wilde sprongen. Haar bedrijf heet dan ook odyl@cetera! ‘Als er een trein langskomt, spring ik erin. Met volledige overgave. Weer een nieuw avontuur tegemoet. Routine vind ik rampzalig.’ Ze had kunstenaar kunnen worden, of natuurgeneeskundige. Maar beide academies verliet ze voortijdig. Odyl houdt niet van beperkingen. Een echt beroep kadert het leven. ‘Als kunstenaar of geneeskundige zou ik de grotemensenwereld moeten betreden. Doodeng. Ik wil me niet vastleggen, ik wil kunnen spelen.’ De term grotemensenwereld gebruikt ze als metafoor voor een dichtgetimmerd bestaan. Ze heeft het een half jaar geprobeerd, een tijdelijke kantoorbaan, in 1994. Ze zegt het bijna op verontschuldigende toon, alsof ze vreemdging. ‘Heel mijn leven werk ik hard om mijn eigen inkomen te verdienen. Toen mijn tijdelijk contract eindigde, had ik ineens recht op pensioen en WW-uitkering. Een rare wereld hoor. Ik kon er niet aan wennen.’

Berenvlees op het menu
Als kok/chauffeur vond Odyl speelruimte. Het was 1990. Een vriendin was chauffeur bij SNP en vroeg haar assistentie als bijrijder. In Montenegro, net voor de oorlog. De reis enthousiasmeerde Odyl. Ze solliciteerde bij SNP als kok/chauffeur. ‘De grotemensenwereld benaderde mijn versnipperd curriculum vitae met argusogen. Maar SNP loofde mijn veelzijdigheid. We vonden elkaar meteen.’ Odyl haalde haar chauffeursdiploma’s, voor vrachtwagen en bus. Ze laat beelden zien van een grote bus met daarnaast aan bestuurderszijde een vrouw met grijze haardos. Een opmerkelijke combi. ‘Ooit aan het begin van een reis vroegen klanten mij waar de chauffeur bleef. Dat ben ik, zei ik dan. Verbaasde gezichten. Ze verwachtten een forse man.’ Maar de stuurvrouwkunst van Odyl oogstte lof. ‘Met bus en aanhanger parkeerde ik probleemloos achteruit in op een schip.’ Als kok profi teerde ze van haar brede horecawerkervaring. Ze kookte met passie. ‘Ik ben een bohemien genoemd. Een perfectionist bovendien. Iedere dag maakte ik iets speciaals. Ik zocht altijd naar exclusieve plaatselijke producten. Een keer was er net een beer geschoten. We aten berenvlees. Koken is dankbaar: liefde gaat door de maag.’

Slaapzaal versus suite
Het reisleiderschap lonkte. Als kok/chauffeur had ze de fijne kneepjes van het vak afgekeken. De overstap ging soepel. Als reisleider voelde ze zich bovenal eigen baas. ‘Ik heb mijn eigen winkel. Als reisleider ben ik honkvast, al twintig jaar. De vrijheid is verslavend.’ Aanvankelijk deed ze veel spartaanse reizen, nu vooral comfortabele. ‘Slaapzalen ambieer ik niet meer. Geef mij een eigen kamer. Bovendien trekken luxueuzere reizen een wat ouder publiek. Dat vind ik prettig: meer levenservaring.’ Als reisleider regisseert ze met veel enthousiasme. ‘Ik ben zeker aanwezig. Maar vooral verbindend. Ik probeer mijn groepsgenoten de omgeving te laten voelen. Als ik ergens wilde asperges zie, laat ik iedereen proeven. Als ik jonge hondjes zie, stap ik er met de groep op af. En een rottende potvis bekijk ik van dichtbij. Het zijn kleine dingen die indruk maken. Ook breng ik mijn groep in contact met de lokale bevolking. Respect staat bij mij voorop. Zo zie ik er op toe dat niemand in korte broek op zondag een Italiaans stadje binnenloopt.’

Temperamentvol karakter
Odyl is verzot op Italië. De passie, het levensgenot, het eten, de eigengereidheid. Ze spreekt goed Italiaans. ‘Gewoon veel kletsen met de bevolking.’ Ze komt graag op Sicilië. Met name vulkanen intrigeren haar. Toch vond ze in China haar huidige partner, een Nederlandse fotograaf. ‘Mijn hele leven voelde ik al dat ik naar China moest. Zo deed ik aan kalligrafi e en tai chi en volgde een cursus Chinees. Toen ging ik in 1997. Ik ontmoette er mijn huidige vriend. Het moest zo zijn. Op de terugweg in het vliegtuig zoenden we vanaf Ulan Baator acht uur onafgebroken. Ik houd niet van afwachten. Kijk, als ik een schoen koop, wil ik hem ook meteen kunnen gebruiken, en graag intensief.’