Land met een gouden hart

Land met een gouden hart

Myanmar omarmt toerisme

Voorheen Birma, tegenwoordig Myanmar. Land van duizenden gouden tempels, pittoreske kloosters en kleurrijke monniken. Bekend van George Orwell's roman 'Burmese days', 'onze' Birma-spoorlijn en Nobelprijswinnares Aung San Suy Kyi, alias 'the Lady'. Myanmar prikkelt meer en meer de nieuwsgierigheid. SNP-regiospecialist Bas Naus geeft zijn indruk van het land.



Een futuristische, bolvormige camera op de balie legt mijn gelaat digitaal vast. Ook worden mijn visum en paspoort ingescand. De jonge douanier op de gloednieuwe luchthaven van Yangon is uiterst beleefd. Vriendelijk zelfs. Voor toeristen camoufl eert de Birmese junta haar terreur goed, denk ik stilletjes bij de nette ontvangst op de luchthaven. Myanmar komt vanwege zijn dictatoriale regime in de media bijna uitsluitend aan bod als een 'fout' land. Over de militaire regering, de junta, valt inderdaad weinig goeds te melden. Corruptie viert hoogtij, mensenrechtenschendingen zijn aan de orde van de dag en het grootste deel van de bevolking is veel te arm. Tien jaar geleden was de lobby tegen toerisme naar Myanmar alom aanwezig, maar sinds zelfs 'the Lady' zich positief uitsprak over toerisme, is het geluid veranderd. Recente positieve ontwikkelingen op politiek vlak − zoals de onlangs aangekondigde vrijlating van zesduizend dissidenten door de junta − ondersteunen de omwenteling. Verandert er eindelijk iets?

Nationale held
Yangon, voorheen het Britse Rangon, is een immens levendige stad, die desondanks ontspannen en vriendelijk aanvoelt. Overal zie ik eettentjes, marktkraampjes en een bonte mengelmoes aan straatverkopers, terwijl fietsen, brommers, taxi's, bussen, maar ook handkarren en zelfs paard en wagen op straat langs elkaar krioelen. Ik struin heerlijk op mijn gemak door het centrum en geniet van de kleurrijke verzameling oude koloniale gebouwen. De Britse gevels uit eind negentiende eeuw tonen alle kleuren van de regenboog, maar de verf bladdert er lekker op los. De drukkende vochtige hitte voelt tropisch en dwingt je om af en toe te stoppen bij een straattentje voor een halve liter verse aardbeiensap. De Britten verplaatsten de hoofdstad in 1886 van Mandalay naar Rangon, een jaar nadat ze controle kregen over Birma. Op 4 januari 1948 kreeg het land zijn onafhankelijkheid terug. De jonge Aung San, vader van Nobelprijswinnares Aung San Suu Kyi, speelde hierbij een belangrijke rol. Hij is nog steeds een nationale held. Vermoord in 1947 door een politieke rivaal, heeft hijzelf Birma nooit onafhankelijk gezien. Na jaren van onrust pleegde het leger in 1962 een coupe. Tot op heden trekken de juntageneraals in Myanmar aan de touwtjes.

Een gouden lint
Als mijn ogen wennen aan de duisternis worden de eeuwenoude fresco's op de gewelven langzaam zichtbaar. Af en toe valt er daglicht naar binnen door een nis, meestal precies op de plek waar een beeld geplaatst is. Het is heerlijk rondstruinen door de koele gewelven van de tempels, al is het maar om de extreme hitte rond het middaguur te ontvluchten. Bagan is misschien wel de meest indrukwekkende plek van het land. Van de elfde tot de dertiende eeuw bouwden de vele koningen van het Baganrijk hier meer dan 4400 tempels op een dorre uitgestrekte vlakte. Aan het einde van de middag zoek ik op mijn gammele huurfietsje een rustige tempel op om vanaf een hoger punt de zonsondergang te bekijken. Hoe verder de zon wegzakt achter de horizon, hoe roder de tempels oplichten. Onder mij loopt een boer met zijn kudde koeien terug naar het dorp. De laatste zonnestralen van de dag toveren het stof, dat achter de dieren opdwarrelt, om tot een gouden lint door het tempelgebied. In dit tijdloze beeld lijkt niet veel veranderd sinds de koningen van Bagan hier wedijverden in het bouwen van de mooiste, grootste en hoogste tempel... ter ere van de Boeddha.

Stoet monniken
Vanuit Bagan neem ik de bus naar Kalaw, een oud Brits hill station, gebouwd als toevluchtsoord voor kolonisten die wilden ontsnappen aan de zinderende hitte van de Birmese zomers. Onderweg passeer ik een overslagplaats voor teak, het tropische hardhout waarvan Myanmar 75 procent van de wereldvoorraad bezit. Voorheen gebruikte men teak alleen bij de bouw van lokale bruggen en kloosters; tegenwoordig brengt de export goed geld op, waardoor de bomenvoorraad snel achteruit holt. China, India en Singapore zijn de grootste, kritiekloze afnemers. Ook op het gebied van natuurbescherming is nog veel vooruitgang te boeken in Myanmar. Opeens stranden we met motorpech in een gehuchtje in the middle of nowhere. Grote ogen van dorpelingen die nog nooit een blanke gezien lijken te hebben, verwelkomen me. Hun glimlach zit niet ver verborgen. De bus wordt gerepareerd en als we verder rijden, zwaaien ze ons minutenlang na. Kalaw is een gemoedelijk dorp omringd door uitgestrekte beboste heuvels en daarmee een geweldig wandelgebied voor een SNP-reis. Hier leven nog een aantal hill tribes, traditioneel levende bergvolken die eeuwen geleden uit China en Tibet vluchtten. Hun religie combineert boeddhisme met animisme. Als ik samen met een lokale gids de straten van Kalaw uitloop, komt een lange stoet monniken ons tegemoet. Ze maken hun dagelijkse bedelronde. Deze Theravada-monniken voorzien in hun levensbehoefte door te nemen wat ze krijgen van de dorpelingen, net als in de tijd van de Boeddha. Mingalabah klinkt het overal op straat. Andere locals groeten met een voorzichtig hello, om vervolgens verlegen giechelend weg te duiken als je hun kant opkijkt.

Hemel vol vliegers
Eenmaal in de jungle overweldigt de stilte, die slechts wordt doorbroken door de natuurlijke geluiden van het bos. En telkens als we een dorpje passeren drinken we ergens thee. Naar goed gebruik van deze bergbewoners passeert niemand het dorp zonder thee te zijn aangeboden. Betalen mag niet, zelfs niet voor de zak met mandarijnen die we meekrijgen bij het afscheid. Bij het vallen van de avond komen we terug in Kalaw waar tientallen vliegers de hemel boven het stadje vullen. Evenzoveel huisvaders staan in de berm met grote spoelen vliegerdraad in hun handen. Ze manoeuvreren de vliegers zo hoog en ver dat we ze nauwelijks nog met het blote oog kunnen zien. Naast de vaders oefenen kinderen, en zelfs kleuters, met hun eigen kleinere vliegers totdat het helemaal donker is en moeder iedereen naar binnen roept voor het avondeten.

Contact met de buitenwereld
Op de laatste dag van mijn reis bezoek ik Shwedagon Paya in Yangon: de bekendste, heiligste en belangrijkste tempel van het land. Het bouwwerk glinstert onbeschrijfelijk mooi in de laatste zonnestralen van de dag. De gouden glans van de paya verblindt mijn ogen. Iedere Birmees wenst ten minste eenmaal in zijn leven hier te kunnen bidden, offeren en mediteren. De oorsprong van de tempelplek gaat terug tot de tijd van de Boeddha, zo'n 2500 jaar geleden. Het huidige bouwwerk stamt uit de vijftiende eeuw. Sinds die tijd plakken pelgrims uit alle delen van het land goudsplinters op de stoepa. Inmiddels zou het ronde gebouw met meer goud bedekt zijn dan de Bank of England in voorraad heeft. Het complex is enorm, maar ondanks de duizenden bezoekers voelt het niet druk. Het duurt niet lang voordat een monnik me aanspreekt voor een praatje. Hij wil me rondleiden en is erg geïnteresseerd in het Westen. Overal in Myanmar, zelfs op de meest toeristische plek van het land, word je geraakt door de zachtaardigheid, openheid en vriendelijkheid van de mensen. Na achttien volstrekt wolkenloze dagen in Myanmar keer ik terug naar de drukkende hitte van bewolkt Bangkok. Zelden was ik zo onder de indruk van de eerste kennismaking met een land. De combinatie van prachtige plekken en mooie, innemende mensen maken een reis door Myanmar een must voor iedere liefhebber van Azië. Afgezien van de schrijnende armoede merk je weinig van het generaalsregime. Juist vanwege de dictatuur snakt de bevolking naar toeristen en, via hen, naar contact met de buitenwereld. Tijdens mijn hele verblijf komen gewone Birmezen naar me toe om nieuwsgierig van alles te vragen over de rest van de wereld. Voor mij is dat de doorslaggevende reden om juist nu Myanmar te ontdekken..

Myanmar - rondreis
Burmese days
22-daagse rondreis langs hotels en homestays Het oude Birma. Land van boeddhisme en monniken, prachtige gouden tempels en kloosters. Uiteraard bezoek je de hoofdstad Yangon met de beroemde Shwedagon-pagode, het schitterende tempelcomplex van Bagan, de beroemde koningsstad Mandalay, en het pittoreske Inlemeer. Maar ook een driedaagse trekking langs homestays en een bezoek aan het minder bekende Hispaw en Monywa staan op het programma. Het meest indrukwekkend zijn echter de zachtaardige en vriendelijke Birmezen zelf.
reiscode 146050 | prijs v.a. € 1845,-
vertrek 8 mrt, 10 okt, 1 nov

Myanmar - compleet
Gouden tempels, koningssteden en bergvolkeren
21–daagse rondreis langs hotels en homestays
reiscode 233101 | prijs zie snp.nl
vertrek jan - dec

Myanmar - rondreis
Het Gouden Land
16–daagse rondreis langs hotels
reiscode 233100 | prijs zie snp.nl
vertrek jan - dec

Myanmar - fietsreis
Fietsen door het ware Azië
21-daagse fietsvakantie langs hotels
reiscode 117405 | prijs zie snp.nl
vertrek nov - feb