Ilse Janneman

Haar carrière in het bedrijfsleven liep lekker. Haar pensioen leek gegarandeerd. Maar Ilse Janneman koos anders: ze werd reisleider. Sinds jaar en dag bereist ze de wereld, vol passie. Toch groeit de behoefte aan een thuis. Portret van een reisleider in ontwikkeling.

Vanavond neemt ze deel aan een georganiseerde tocht op skates door de Utrechtse binnenstad. Maar voorafgaand nog even hardlopen of mountainbiken. Ilse Janneman (39) is nagenoeg altijd in beweging. Haar tuin grenst aan een bos, deel van de Utrechtse Heuvelrug, haar speeltuin. Alleen het gekwetter van vogels doorbreekt de stilte in het vakantiepark waar ze woont. Sinds een jaar bezit ze een stacaravan. Haar eigen plek. Broodnodig, zegt de reisleider, die de afgelopen acht jaar driekwart van het jaar over de wereld zwierf.

De ommekeer
Ilse deed het goed in het zakenleven. Afgestudeerd econoom. Werkzaam in de snelle accountancywereld van KPMG. Als marktanalyticus deed ze onder meer imago-onderzoek en concurrentieanalyses. De dynamiek lag haar. Hoe ze het uithield op kantoor als beweeglijk type? Eenvoudig: heel vaak koffie halen voor collegae. Ze verbreedde haar werkveld onder meer bij reisgigant Tui, waar ze kwalitatief onderzoek deed naar vakantiebeleving en leesgedrag van reisbrochures. Haar pensioen leek veilig gesteld.
Het keerpunt kwam als bij toverslag. Maar misschien was het geen toeval. Elf jaar geleden ging Ilse een weekendje naar de Ardennen, als buitensportinstructeur. Zomaar. Ze was meteen verkocht. ‘Dat weekend deed ik wat ik altijd al leuk vond: klimmen, fietsen, rennen. Heerlijk buiten spelen. Ik genoot ervan mensen te zien loskomen uit de alledaagse routine. Grenzen overschrijden. Contact maken met hoofd en lichaam. Andere mensen blij maken en daarmee mezelf. Na het weekend bruiste ik van energie, daar kon een kantoorweek niet aan tippen. Ik was om.’

Vloeiend leidinggeven
Haar buitensportambities werden groter. Ilse zegde haar toenmalige baan bij NIPO op. Ze werd reisleider. Achteraf lijken haar werkzaamheden bij Tui een voorbode. Van kinds af wilde ze reizen: op haar 15e met vriendinnen naar Centerparcs, op haar 18e als backpacker naar Indonesië. Niemand in haar omgeving verbaasde zich over haar ommezwaai. Een natuurlijk proces, in meerdere opzichten.De wending van zakenleven naar reiswereld had een prijs: haar levensstandaard veranderde. Maar dat was voor Ilse geen enkele drempel. ‘Ik hoef geen dertig paar schoenen in de kast te hebben staan. De natuur en het contact met mensen maken mij gelukkig.’ De Franse Dordogne en Amerika waren haar eerste bestemmingen als reisleider. Een nieuwe rol die haar meteen paste. ‘Een goede leerschool die eerste reizen. Een oefening in het adequaat inspelen op groepsprocessen. Ik leerde leidinggeven zonder zichtbaar dominant gedrag te vertonen. Niet te democratisch willen zijn, maar zelf keuzes maken. Want een heldere koers brengt rust in de groep. Reisgenoten zeggen dat ze zich veilig voelen bij mij. Daar ligt mijn kracht.’

Sneeuwwandelen, speels genieten
Ook als reisleider kan Ilse niet lang stilzitten. ‘Ik geniet van de sociale interactie met groepsgenoten. Maar soms duurt het tafelen me te lang. Dan wil ik bewegen. Dikwijls ga ik na een lange reisdag nog hardlopen. Hoe lichter de reis, hoe meer aanvullende beweging ik nodig heb. Op reizen van niveau 1 en 2 ga ik meestal joggen; vanaf niveau 3 blijven mijn hardloopschoenen doorgaans ongebruikt in de koffer.’
Een liefhebber van bikkelreizen dus? Niet speciaal. Ilse slentert net zo graag door een stadje. Als reisleider is ze een alleseter: licht en zwaar, sober en luxe, winter en zomer, wandelen en fietsen, bergen en kust. ‘Ieder landschap heeft zijn eigen schoonheid, in iedere groep zitten interessante mensen. Juist de diversiteit maakt het reisleiderschap boeiend.’
Zo heeft voor Ilse de winter zijn eigen charme. Sneeuwwandelen is haar favoriet. ‘Een heerlijke combinatie van wandelen en spelen. Je bewegingsruimte is groot: dwars door het bos, waar je dierensporen ziet en waar je plotseling wegzakt in een luchtgat onder sneeuw. Op steilere hellingen maken we glijbanen; ik doe graag een wedstrijdje wie het eerst beneden is, want ik weet van tevoren dat vrijwel iedereen valt. Langlaufen vind ik ook heerlijk; ik geniet van de fysieke inspanning, het ritme en de flow die je kunt ervaren.’
Noorwegen is haar meest geliefde winterbestemming. ‘De zon staat weliswaar wat korter aan de hemel, maar de ochtend- en avondschemering zijn langdurig, wat de lucht prachtig blauw/ paars kleurt, heel mystiek. Maar ook de grilligheid van de Zwitserse bergen imponeert me.’

Nieuwe fase
Alles heeft een keerzijde, zelfs het reisleiderschap, haar passie. Een tijdje terug begon er iets te knagen aan Ilse. ‘Ik geniet nog steeds intens van mijn werk. Maar steeds meer begon ik een thuis te missen. Als voltijds reisleider ben je overal en nergens. Dat geeft onrust. Mijn stacaravan is een eerste stap in een nieuwe richting; hier ontvang ik veel vrienden en familie, de mensen die uiteindelijk het fundament van mijn bestaan vormen. Reizen leiden zal ik blijven doen, maar minder frequent; ik wil ruimte creëren om nevenactiviteiten te ontwikkelen. Zo verzorg ik met veel plezier mountainbikeclinics voor vrouwen, in België.’ Een vrije vogel die de huiselijkheid omarmt. Geeft dat geen nieuwe onrust? ‘Dat zou kunnen. Het is een experiment. Maar hoe dan ook een spannende ontwikkeling.’