Bram von Blomberg

Een rusteloze reiziger. Op zijn achttiende vertrok Bram naar de jungle van Costa Rica. Daar ervoer hij de rust die hij in ons volle kikkerlandje ontbeerde. Een ervaring die hem niet meer los zou laten. Dit was zijn ding. Begeesterd brengt hij thans reisgroepen in contact met de rijkdom van de Maya’s. ‘De inheemse bevolking is gelukkig met weinig bezittingen. Daar kunnen wij veel van leren.’

Een nomade. Zo typeert Bram von Blomberg zichzelf. Nee, het is geen sinecure om een ontmoeting met de immer beweeglijke reisleider te arrangeren. Net terug uit Oostenrijk bivakkeert de wereldburger vandaag een dagje in Nederland. Om morgen zijn Spaanse vriendin, een pottenbakker, weer te kunnen omhelzen in hun centraal gelegen Spaanse woonplaats in de bergen. Woonplaats is een relatief begrip in deze, want Bram had het afgelopen jaar niet meer dan honderd dagen de tijd om vuurtjes te stoken en groenten te kweken in zijn grote bergtuin. Het grootste deel van het jaar maakt hij reisgroepen enthousiast voor de rimboe van voornamelijk Peru, Guatemala en de Canarische eilanden, zijn geliefde Spaanstalige bestemmingen. Zijn oorspronkelijke ambitie om zich te ontwikkelen tot professioneel handballer heeft hij ingeruild voor het ambt van fulltime reisleider. Ogenschijnlijk twee onverenigbare activiteiten. Maar niet voor Bram: ‘Als ik net een voedselvergiftiging heb opgelopen in Marokko verwacht de volgende reisgroep gewoon een reisleider in topconditie. Reizen leiden als beroep is topsport.’

Gemoedsrust
Rust staat niet vermeld onder de “R” in Bram’s woordenboek. Wel rusteloosheid, ruimte, reizen, regenwoud en wellicht ook rebels. Al op zijn vijftiende fi etste de jonge avonturier alleen naar de Middellandse zee om op zijn achttiende naar de jungle van Costa Rica te verkassen om een jaar als vrijwilliger in een natuurpark te fungeren. Zeker, Bram heeft het wel geprobeerd, stilzitten in een schoolbank. Het mocht niet baten. De dwingende structuur van het schoolsysteem motiveerde de jonge vrijbuiter niet tot vergaande co öperatie. ‘Mijn rusteloze aard botste met het opgelegde leerstramien op het Christelijk Gymnasium. Met enige regelmaat bleef mijn schoolbankje onbezet. Ik kon niet aarden. Een overstap naar een vrije school bracht uitkomst. Maar ook toen oversteeg mijn behoefte aan vrijheid en beleving mijn ambitie voor het verzamelen van feitenkennis. Zuid-Amerika trok me om ondefi nieerbare redenen. Na afronding van mijn opleiding vertrok ik.’ ‘Met mijn tentje in de zinderende jungle. Verrassend, in de vrije natuur vond ik de gemoedsrust die ik in het volle Nederland ontbeerde. Mijn gevoel sprak boekdelen. Noem het een spirituele ervaring; niet in zweverige zin, maar wel om vanuit een intrinsieke motivatie bewust bezig te zijn met de natuur die mij omringde. Ik wist: dít is mijn ding.’

Primitieve stammen
Reizen maakt niet rijk, financieel. Ook dat werd Bram duidelijk. De rusteloze reiziger zocht een gezonde fi nanciële basis. Een studie tropische bosbouw in Velp bood het vooruitzicht op een professionele loopbaan, echter zonder afstand te hoeven doen van de lokroep van de jungle. Een woonplek midden op de Veluwe compenseerde enigszins zijn gemis aan de nagenoeg onbegrensde ruimte van het oerwoud. Toch bleef de jungle lonken. Een stageproject voerde hem weer terug naar Latijns-Amerika om zich onder meer op de composthopen van de Shuarindianen te werpen en zich met verstrekkingen van microkredieten bezig te houden. De avonturier kon eindelijk weer ademhalen. ‘Mijn opleiding ten spijt ben ik geen determinist. Kennis over tropische bossen, allemaal leuk en aardig, maar ik wil het bos beleven. Er midden in zitten. Het verschil tussen droge theorie en de inspirerende praktijk ervoer ik opnieuw tussen de oorspronkelijke indiaanse bevolking.’

Ontroerende verhalen
Reizen leiden als professie was voor Bram een welhaast vanzelfsprekende vervolgstap. Nee, geen luxe “hotelreisjes”. Wel zware bergtrektochten en wat lichtere tochten door het land van de Maya’s, waar hij begeesterd over vertelt. ‘De cultuur van de Maya’s grijpt me. Een volk geteisterd door vele vijandige invloeden, maar met behoud van hun waardigheid. Het respect dat deze mensen voor mij en andere bezoekers tonen maakt diepe indruk. Daar kunnen wij westerlingen veel van leren. Ik voel me verwant aan deze inlanders.’ ‘Ik ken de Mayabevolking en ik spreek hun taal. Als reisleider dreun ik geen zouteloos praatje op over de culturele rijkdom van de Maya’s. Cultuur is een abstract begrip. Het gaat mij veeleer om het verhaal van het individu. En die persoonlijke geschiedenis wil ik overdragen op de groep, die ik direct in contact breng met de locale bevolking. En daarbij horen soms mooie, maar vaak ook emotionerende verhalen. Klanten zijn niet zelden ontroerd.’ ‘Mijn drijfveer is ervoor te zorgen dat de klant niet alleen zijn dagelijkse zorgen, maar ook zijn mogelijk vastgeroeste normen en waarden even opzij zet en helemaal aanwezig is in het moment. Ik ensceneer niets, maar probeer juist te laten zijn wat is. Daarin ben ik sturend. Als ik wederzijds begrip kan kweken tussen de reisgroep en inheemse bevolking ben ik opgetogen. Ja, als reisleider ben ik in mijn salsa.’

Einzelgänger
Bram lijkt een uitgesproken groepsmens. Maar niets is minder waar. ‘Ik karakteriseer mezelf meer als een einzelgänger. Jazeker, ik heb vrienden nodig. Maar ik hoor niet tot een bepaalde groep. Eenzaamheid en spiritualiteit heb ik evenzeer nodig als contact, Peru net zo goed als Nederland, bergen net zo goed als dalen.’ ‘Veelzijdige dynamiek is mijn kracht. De keerzijde is dat ik nergens thuis ben, dat is de ellende. Altijd zoeken naar balans. Kijk, ik heb een Spaanse vriendin en woon zodoende in haar geboorteland, maar ik ben geen Spanjaard. Omgekeerd ben ik de afgelopen negen jaren steeds meer vervreemd van Nederland. Tegelijkertijd mis ik mijn vrienden en familie. En de voor Holland karakteristieke openheid, het begrip en de mogelijkheid tot ontplooiing. Die verworvenheden zie je beter als je in andere werelddelen hebt gewoond. Je hoort mij niet klagen over Nederland.’ ‘Een ding kunnen Nederlanders leren van de Maya’s: gelukkig zijn met wat het leven te bieden heeft, hoe moeilijk dat ook kan zijn. Want geluk is het enige dat telt in het leven. Veel Nederlanders worden echter geleefd, meer dan zelf te leven. Als ik stedelingen met hun strakke, gestresste gezichten in de tram zie zitten, denk ik aan de Maya’s. Als wij het innerlijke geluk van de Maya’s verenigen met ons hoge welvaartspeil, hebben we alles.’